Als een mening een zuur nasmaakje heeft (De Standaard, 18 juni 2014)

RestOcheck -

18/07/2014 | 

Iedereen is recensent geworden dankzij het internet. Maar restauranthouders zijn niet altijd even verlekkerd op bloggers die hun eten genadeloos aan hun mes rijgen. Een Franse blogster is nu zelfs veroordeeld voor een negatieve recensie. 
 
  • Een vernietigende recensie over een restaurant kan je zuur opbreken, zo ondervond een Franse blogster
  • Het is uitzonderlijk dat een rechter een recensent veroordeelt voor negatieve kritiek
  • Met censuur bereik je het tegenovergestelde effect: de recensie wordt door nog meer mensen gelezen

Bloggen kan je zuur opbreken, zeker als je over eten schrijft. De Franse blogster Caroline Doudet moet een schadevergoeding van 1.500 euro betalen omdat ze een negatieve recensie over een restaurant schreef. ‘Een plek om te vermijden in Cap Ferret: Il Giardino’, zo was de titel van haar blogpost.

Als je op Google het restaurant opzocht, dook de recensie van Doudet op haar blog Cultur’elle als vierde zoekresultaat op, aldus de BBC. Volgens de eigenares van het restaurant kostte de hoge plaats van de slechte recensie haar klandizie en geld.

De rechter in Bordeaux gaf de restaurateur gelijk en veroordeelde Doudet tot een schadevergoeding. De rechter eiste ook dat de blogster de titel van haar recensie zou aanpassen, zodat het stuk minder prominent zou opduiken in zoekresultaten. ‘Het is dus een misdaad om met je artikel hoog gerangschikt te staan en invloed te hebben’, zei Doudet tegen de BBC. ‘We willen dat bloggers invloed hebben, maar alleen als ze lief zijn tegen mensen. Dat is pervers.’ De Française, die op haar blog vooral over literatuur schrijft, verwijderde de recensie dan maar integraal van haar blog. Ze gaat niet in beroep tegen de uitspraak.

Maar wat met de vrijheid van meningsuiting, roepen kritische stemmen? ‘Expressievrijheid is een fundamenteel recht, maar is niet onbeperkt’, zegt professor mediarecht Leo Neels. ‘Ik heb het vonnis in kwestie niet gelezen, maar je mening moet altijd een feitelijke grondslag hebben. Als je in een recensie over een visrestaurant stelt dat de biefstuk slecht doorbakken was, dan heb je als recensent een probleem.’

Daarnaast speelt ook het principe van de eerlijke mededinging een rol. ‘Als blijkt dat de vernietigende recensie geschreven is door de vrouw van een concurrent, dan kan de rechter oordelen dat je recensie niet fair is. Ook als de toon niet in verhouding is met de werkelijkheid, dan zou de rechter je kunnen veroordelen.’

Volgens Neels is het hoogst uitzonderlijk dat recensenten veroordeeld worden voor een negatief stuk. ‘Ik kan me vaag één case in ons land herinneren waarbij een restaurantcriticus die negatief had geschreven over de prijs-kwaliteit van een restaurant, veroordeeld werd. Maar dat is al zeker twintig jaar geleden, het vonnis was ook controversieel omdat men vond dat de persvrijheid met de voeten was getreden.’

In stijl humeurig

‘In het ergste geval sturen ontstemde chefs een boze brief naar de hoofdredactie’, zegt Bruno Vanspauwen, restaurantrecensent bij deze krant. ‘Er is wel één kok die me na een recensie verboden heeft om nog in zijn restaurant te komen. Ik schrijf evenveel enthousiaste als negatieve recensies, maar toch zijn het altijd de negatieve waar het publiek en de chefs het hevigst op reageren.’

Vanspauwen censureert zichzelf naar eigen zeggen nooit. ‘Ik probeer wel altijd in stijl humeurig te zijn over een minder goed restaurant. Het mag geen ordinaire scheldpartij worden.’

En toch is ook een beschaafde negatieve recensie altijd even slikken, zo vertelt Stéphane Buyens, chef-kok van het tweesterrenrestaurant Hostellerie Le Fox in De Panne. ‘Fijn is kritiek nooit’, zegt hij. Want ook al is hij dan al 28 jaar sterrenchef, ook hij heeft zijn portie negatieve kritiek gehad.

‘Ik kan perfect leven met een minder goede recensie van een culinair journalist, als die goed geargumenteerd is’, zegt hij. ‘Maar met bloggende amateurs die zich zelf de chef wanen, heb ik meer moeite: ze zijn soms echt een pain in the ass. Onlangs hebben we nog een onterechte, slechte recensie op Tripadvisor gekregen. Dat is niet leuk, ook al omdat je jezelf niet kunt verdedigen.’

Buyens heeft ook zelf collega’s beoordeeld toen hij in het VTM-programmaChef in nood slabakkende restaurants van het faillissement probeerde te redden. ‘Mijn filosofie was altijd: ik oordeel streng maar rechtvaardig. Dat verwacht ik zelf ook van recensenten. Anders heeft hun recensie geen bestaansreden.’

De chef zou naar eigen zeggen nooit juridische stappen ondernemen tegen de auteur van een negatieve recensie. ‘Dat lijkt me compleet onnozel. Eén keer heb ik gereageerd op negatieve commentaar van een blogger, maar ik heb me voorgenomen om me daartoe nooit meer te verlagen. Het heeft toch geen zin.’

Barbra Streisand

Bovendien: wie blogt, die blijft. Caroline Doudet heeft haar scherpe recensie dan wel verwijderd van haar blog, intussen heeft een andere Franse blogger, Tuxicoman, haar stuk alweer opgevist, omdat hij vindt ‘dat het getuigt van weinig tact om de vrijheid van meningsuiting aan te vallen’.

Daarnaast speelt ook het Barbra Streisand-effect. De zangeres spande in 2003 een rechtszaak aan tegen een organisatie die een online fotoarchief bijhield van de hele Californische kustlijn. Het archief bevatte ook foto’s van haar huis in Malibu, wat volgens de Amerikaanse zangeres haar privacy schond. Door een klacht in te dienen om de foto’s te verbieden, ontdekten miljoenen mensen hoe haar villa eruitzag.

Toen restaurant Il Giardino nog gewoon op de blog van Doudet gefileerd werd, hadden nog geen vijfhonderd mensen het stuk gezien. Door de overweldigende aandacht, heeft nu een veelvoud van nieuwsgierige foodies de kritiek gelezen. ‘Verbieden heeft vaak het omgekeerde effect’, zegt Neels. ‘Het beste wat een chef kan doen bij een negatieve recensie, is zijn schouders ophalen en de criticus kokend zijn ongelijk proberen te bewijzen.’

Hebt u meer vragen? Een aanvraag indienen

0 Opmerkingen

U moet u aanmelden om een opmerking te plaatsen.
Mogelijk gemaakt door Zendesk